वाशिंगटन । कोरोनाभाइरसको बारेमा चीनसँगको भिडन्त पछि अमेरिकाले पनि अन्य मुद्दाहरूको बारेमा घेरा हाल्न थालेको छ। अमेरिकी विदेशमन्त्री माइक पोम्पीओले चीनलाई पञ्चेन लामाको बारेमा जतिसक्दो चाँडो जानकारी दिन आग्रह गरेका छन्। साथसाथै उनले यो पनि भनेका छन् कि तिब्बतीहरूको धार्मिक, भाषिक र सांस्कृतिक पहिचान अन्त्य गर्ने चिनियाँ अभियानमा अमेरिका चिन्तित छ।

माइक पोम्पीओले भने, ‘राज्यको विभागले धार्मिक स्वतन्त्रताको प्रचार र संरक्षणलाई प्राथमिकता दिएको छ, विशेष गरी चीनमा, जहाँ सबै धर्मका मानिसहरु उत्पीडन र भेदभावको सामना गर्दछन्। ११ औं पञ्चेन लामा गेधुन चोइक्य न्याइमा १७ मे मा वेपत्ता भएको पूरा भएको २५ बर्ष भयो। उनी १९९५ मा चिनियाँ सरकारले अपहरण गरेका थिए, जब उनी केवल छ वर्षको थिए। त्यसपश्चात उहाँ सार्वजनिक रूपमा कहिले पनि देखा पर्नुभएन ‘।

अमेरिकी विदेश सचिवका अनुसार पञ्चेन लामा बौद्ध धर्मको सबैभन्दा महत्वपूर्ण व्यक्तित्व हुन्, जो आध्यात्मिक अधिकारका सवालमा दलाई लामाको दोस्रो स्थानमा छन्। पोम्पीओले बेइजिङ्लाई निशाना बनाउँदै भने, “चीनले पञ्चेन लामाको उत्थान अनौठो होइन।” चीनमा तिब्बतीहरुको धार्मिक, भाषिक र सांस्कृतिक पहिचान अन्त्य गर्न सरकारले उठाएको कदमहरुप्रति हामी गहिरो चिन्तामा छौं। उनले भने कि तिब्बती बौद्धहरुलाई पनि जस्तो कि सबै धर्मका मानिसहरु लाई पनि आफ्नो धार्मिक परम्परा अनुसार र सरकारी हस्तक्षेपबिना धार्मिक नेताहरु छनौट गर्ने अधिकार हुनु पर्दछ।

अमेरिकी विदेशमन्त्रीले दोहोर्‍याए कि चिनियाँ सरकारले तुरुन्तै पञ्चेन लामालाई विश्वमा ल्याउनु पर्छ र सबै मानिसहरुको धार्मिक स्वतन्त्रताको प्रवर्द्धन गर्न यसको संविधान र अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबद्धताहरु पछ्याउनु पर्छ। चाखलाग्दो कुरा के छ भने यस वर्षको शुरूमा अमेरिकी प्रतिनिधि सभाले तिब्बतको समर्थनमा आफ्नो नीतिलाई सुदृढीकरण गर्न तिब्बती नीति तथा समर्थन ऐन (टीपीएसए) सर्वसम्मतिले पारित गरेको थियो ।